مو در نواحی مختلف بدن نقشهای ویژهای دارد و کیفیت آن میتواند اهمیت به سزایی در سلامت حیوان داشته باشد. به عبارتی دیگر کمبود هر یک از مواد مغذی مورد نیاز برای رشد مو، سبب کاهش استفاده از آنها در ساختار مو میشود. همچنین رشد ضعیف مو میتواند بیانگر نشانههای اولیه مشکلات جدیتر در آینده باشد. به همین دلیل چندین دهه است که آنالیز مو برای بررسی وضعیت مواد مغذی و مواد معدنی کمیاب بدن استفاده میشود (دانت و لیز، 2008). مو را میتوان به عنوان یک ساختار پروتئین پلیمری توصیف کرد که علاوه بر پروتئین، حاوی ملانین، آب، لیپیدها و مواد معدنی غیرآلی است. درصد تقریبی هر یک از این اجزا در موی انسان به ترتیب 80-85 (پروتئین)، 3/0 تا 5/1 (ملانین)، کمتر از 15 (آب)، 1تا 9 (لیپیدها) و 25/0 تا 95/0 (مواد معدنی) است که 80 تا 90 درصد پروتئین مو را کراتین تشکیل میدهد. کراتین پروتئینی است که به تشکیل سم و لایه ی خارجی پوست (اپیدرم) کمک میکند. این ترکیب نقش موثری در حمایت از پوست، التیام زخمها و سلامت مو دارد (دانت و لیز، 2008). در ادامه تاثیر هر یک از مواد مغذی در افزایش رشد و سلامت مو (یال و دم اسب) بیان شده است.

ویتامینها برای افزایش رشد و کیفیت یال و دم اسب
بیوتین:
بیوتین احتمالا مهمترین ویتامین در فرایند کراتیه شدن است. از مهمترین نقشهای بیوتین، حفظ سطح نرمال گلوکز خون، حمایت از تکثیر سلولی و یکپارچگی و استحکام سم است (مکداول، 2000). مطالعات نشان دادهاند که استفاده از 5 میلیگرم به ازای 150 کیلوگرم وزن بدن اسب از بیوتین میتواند کیفیت سم را افزایش داده و نقصهای موجود در سم را رفع کند (شواند شرف، 1989). همچنین مصرف بیوتین سبب افزایش مقاومت کششی سم و بهبود خط سفید سم در اسبها میشود (لیندن و همکاران، 1993).
پنتوتنیک اسید:
با توجه به نقش پنتوتنیک اسید در چرخهی کربس، این اسید آمینه سهم ویژهای در تولید انرژی دارد. همچنین کمبود این ویتامین میتواند ضخیم شدن پوشش مویی را به دنبال داشته باشد.
پیریدوکسین:
پیریدوکسین نقش ویژهای در افزایش بلوغ کلاژن موجود در بافتهای همبند همچون غضروف، استخوان، تاندون، رباط و پوست دارد (مکداول، 2000).
فولیک اسید:
این ویتامین به عنوان یک کوآنزیم نقش ویژهای در تبدیل اسیدآمینه متیونین به کراتین دارد. همچنین میتواند متیونین را به گلایسین و در نهایت گلایسین را به کراتین تبدیل کند (مکداول، 2000).
مواد معدنی برای افزایش رشد و کیفیت یال و دم اسب
روی:
یک ماده معدنی کلیدی در فرایند کراتیه شدن است و در سه فرایند کراتینهسازی از جمله کاتالیزوری، ساختاری و تنظیمی نقش مهمی دارد (تام لینسون و همکاران، 2004).
مس:
بیشترین اهمیت مس در فرآیند کراتیه شدن، فعال سازی آنزیم تیول اکسیداز است. این آنزیم مسئول تشکیل پیوندهای دی سولفیدی بین سیستئینهای رشتههای کراتینی است. این فرآیند به ماتریکس سلولی کراتینه شده استحکام میبخشد (تام لینسون و همکاران، 2004). آزمایش انجام شده به وسیلهی کانیا و همکاران (2009) حاکی از تاثیر مثبت مصرف روی و مس آلی در افزایش همزمان استحکام و قابلیت ارتجاعی موها در مقایسه با گروه شاهد و گروه مصرفکننده مس و روی غیر آلی بود که گواه تاثیر مفید مکملهای معدنی حاوی مس و روی آلی بر وضعیت پوشش مو در اسبها است.
ژلاتین:
مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی نشان داده است که مصرف ژلاتین میتواند اسیدهای آمینه را برای سنتز و یا ترمیم غضروف فراهم کند و رشد سم و استحکام غضروف را بهبود بخشد. طبق یافته های کانن و همکاران (2006) مصرف روزانه 60 گرم ژلاتین به مدت 35 روز در اسبهای 2 ساله با وزن تقریبی 400 کیلوگرم سبب افزایش معنیدار دو اسید آمینه گلایسین (بیشترین سهم اسیدآمینه کلاژن مربوط به گلایسین با مقدار 35 درصد است) و پرولین در سرم شد.
اسیدهای آمینه برای افزایش رشد و کیفیت یال و دم اسب
لیزین:
لیزین با جذب کلسیم به تشکیل کلاژن کمک میکند. این کلاژن برای توسعه ساختار اصلی فولیکولهای مو، تقویت مو و تقویت رشد مو ضروری است (تام و همکاران، 2019).
ترئونین:
ترئونین میتواند پیشساز اسید آمینه گلایسین باشد. گلایسین برای نخستین بار توسط یک شیمیدان فرانسی در سال 1820 از ژلاتین استخراج گردید. امروزه مشخص شده است که گلایسین جزء اصلی کلاژن و الاستین در حیوانات است (لی و وو، 2017).
متیونین:
متیونین اسیدهای آمینه ضروری برای سنتز کراتین و پروکلاژن (پیشساز کلاژن) است (هاسکینگ و همکاران، 2019). لذا میتواند در رشد مو موثر باشد. این اسید آمینه به عنوان پیشساز گلوتاتیون که خاصیت آنتیاکسیدانی دارد نیز عمل میکند (پاترا و همکاران، 2001).
امگا3:
این اسید چرب میتواند کیفیت پوشش مویی اسب را افزایش دهد. همچنین امگا3 خاصیت ضد التهابی دارد و برای پیشگیری از بروز التهاب نیز استفاده میشود (ویلیام و همکاران، 2008).
بررسی مطالعات انجام شده در زمینه افزایش رشد و سلامت مو و سم در اسب ها و آنالیز محصولات تولید شده برای بهبود کیفیت مو و سم در سطح جهان، بیانگر استفاده از ترکیبی از مواد مغذی در کنار هم با سطوح مشخص بود. لذا افزودن هر یک از ترکیبات همچون اسیدهای آمینه، ویتامینها، مواد معدنی، اسیدهای چرب و ژلاتین در رژیم غذایی اسب میتواند تاثیرات مثبتی در وضعیت یال، دم، پوشش مویی و سم داشته باشد.
درباره نقش خوراک در تغذیه اسب بخوانید، در وبلاگ فستکوک
درباره نقش روغنها در تغذیه اسب بخوانید، در وبلاگ فستکوک



