اهمیت اسیدهای چرب امگا (امگا ۳ و امگا ۶) و نقش آنها در تغذیه اسب برای سوارکاران و پرورشدهندگان اسب به خوبی مشخص شده است. روغنها به خوراک اسب افزوده میشوند. روغنها در بهبود عملکرد تولید مثلی، تقویت سیستم ایمنی، فعالیت هرمونها، بهبود بیماریهای تنفسی و بازیابی انرژی پس از تمرین نقش مهمی دارند. امروزه در اغلب تبلیغات خوراکها از اسیدچرب امگا نام برده میشوند، اما اسیدهای چرب امگا به چه نوع اسیدهایی گفته میشود؟
اسیدهای چرب امگا، اسیدهای چربی است که دارای باند دوگانه یا به عبارت ساده تر باند دوتایی بین دو کربن مجاور هم هستند و آنها را در گروه اسیدهای چرب غیر اشباع قرار میدهند. اسیدهای چربی مانند اسید لینولئیک (امگا ۶)، اسید چرب لینولنیک (امگا ۳) و اسید اولئیک (امگا ۹) اسیدهای چرب غیر اشباع امگا هستند که بدن قادر به تولید آنها نبوده لذا عضو اسیدهای چرب ضروری محسوب میشوند و باید حتما در جیره اضافه شوند. این اسیدهای چرب با نسبتهای متفاوت در دانههای روغنی مانند سویا، کتان، کلزا، آفتابگردان و غیره یافت میشوند.
آیا همه اسیدهای چرب امگا برای اسب عملکرد یکسان دارند؟
جواب این سوال به طور قطع خیر میباشد. برای درک بهتر تفاوت اسیدهای چرب امگا به توضیح کوتاهی در مورد عملکرد این اسیدهای چرب در بدن اسب میپردازیم. متابولیسم اسید لینولئیک ( امگا ۶) در بدن اسب منجر به تولید اسید آراشیدونیک میشود. این ماده خود به مادهای به نام پروستاگلندینای۲ و دیگر مواد حد واسطی تبدیل میشود که این مواد محرک ایجاد درد و التهاب در بدن اسب هستند. در مقابل متابولیسم اسید لینولنیک (امگا ۳) با طی همان مسیر متابولیسمی امگا ۶ در بدن به جای اسید آراشیدونیک به اسید ایکوزاپنتائنوئیک و نهایت سری ۳ پروستاگلندینها تبدیل میشود که یا ضد التهاب هستند و یا تحریک به التهاب آن بسیار کمتر از اسید آراشیدونیک است. مصرف مقادیر زیاد امگا ۶ سبب ایجاد التهاب، افزایش ریسک گرفتگی رگها و انسداد مجاری عروقی در بدن اسب میشود.
نکته حایز اهمیت این است که هر دوی این اسیدها برای بدن ضروری هستند اما مهم نسبت مناسب بین امگا ۳ و امگا ۶ است.
اهمیت نسبت کلیدی امگا ۳ به امگا ۶ در روغن خوراکی اسب
رعایت نسبت این دو اسید چرب امگا در بدن برای استفاده بهینه هر دو ضروری است. هر دوی این اسیدهای چرب در طی فرایند متابولیسم به پروستاگلندینها تبدیل میشوند اما تفاوت مهم در نحوه عمل پروستاگلندین تولیدی از امگا ۳ و امگا ۶ در فرایند التهاب در بدن است که متفاوت با یکدیگر هستند. پروستاگلندین حاصل از متابولیسم امگا ۳ تاثیر التهابزایی کمتری دارد اما پروستاگلندین حاصل از امگا ۶ قابلیت تحریک التهاب بیشتری دارد.
لذا چنانچه اسب شما خوراکی با نسبت بالایی از امگا ۶ به امگا ۳ مصرف کند (مانند روغن سویا) بدن دچار التهابات زیادی میشود. مقادیر کافی از امگا ۳ در خوراک سبب میشود تا التهابات تقلیل یابند. هنوز نسبت علمی دقیقی برای خوراک اسب در شرایط بدنی مختلف منتشر نشده است اما نسبت ۲ تا ۴ به ۱ برای امگا ۳ به امگا ۶ توصیه میشود.
در زمان افزودن روغن به خوراک اسب حتما از نسبت مناسب امگا ۳ به امگا ۶ مطمئن باشید.
دکتر وحیده حیدریان